احکام احترام به قرآن هنگام تلاوت
* مقدمه
قرآن ، این کتاب عظیم ، وارث معارف بلندی است که خداوند مهربان ، بوسیلۀ کتب آسمانی برای هدایت بشر بر پیامبران خود نازل نموده است و در عین حال بر تمامی آنها برتری دارد« وَأَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتَابِ وَمُهَيْمِنًا عَلَيْهِ »[1] (ما اين كتاب (قرآن) را به راستي و حق بر تو نازل كرديم در حالي كه مصدق و نگهبان و حاكم بر كتاب هاي پيش از خود است.)
قرآن برترین پیام الهی است که در دست بشریت قرارگرفته ونسخه ایست که تا قیامت هدایت بندگان خدا را برعهده دارد.تكريم قرآن و احترام به آن ، احترام به خداوند و كلمات او و كرنش در مقابل فرامين اوست.گرچه احترام حقيقي به قرآن كريم هنگامي محقق مي شود كه بنده رهنمودهاي آنرا نصب العين و فرامين خداوند را در ابعاد مختلف زندگي مورد توجه قرار دهد ولي بايد در نظر داشت اولين گام براي نيل به اين مهم ، رعايت احترام ظاهري قرآن است ، از اين رو اداي احترام نسبت به مقام قرآن همواره مورد توصیۀ معصومین(ع) و پیروان واقعی ایشان بوده و همواره مسلمانان نهایت احترام را برای کتاب خدا بذل می نمودند.
* احكام
1) نجس کردن خط و اوراق قرآن،از روي عمد حرام است و اگر نجس شد باید فوراً آنرا آب کشید.[2]
2) اگر جلد قرآن نجس شود در صورتي كه بي احترامي به قرآن باشد بايد آنرا آب كشيد.[3]
توضیح: آب كشيدن قرآني كه نجس شده است وجوب فوري دارد يعني بدون تأخير و در اولين فرصت ممكن بايد اين كار انجام شود ولي بايد دقت داشت كه اگر براي آب كشيدن قرآن لازم باشد كه بدن انسان با آيات تماس پيدا كند بايد براي اينكار وضو گرفت ، امّا چنانچه معطّل شدن برایِ وضو بیاحترامی به قرآن باشد باید بدون وضو آب کشید.
3) گذاشتنِ قرآن روی عین نجس، مانند خون و مردار، هر چند كه آن عین نجس، خشک باشد حرام است و برداشتن قرآن از روی آن واجب میباشد.[4]
4) نوشتن قرآن با مركب نجس ، اگر چه يك حرف از آن باشد حرام است و اگر نوشته شود بايد آنرا آب كشيد و يا بوسيله تراشيدن و مانند آن ، كاري كند كه از بين رود.[5]
5) اگر ورق قرآن یا کاغذی که اسم خدا یا پیامبر و یا امام بر آن نوشته شده در مستراح بیفتد، بیرون آوردن و آب کشیدن آن گرچه خرج داشته باشد واجب است و اگر بیرون آوردن آن ممکن نباشد تا یقین پیدا کند آن ورق پوسیده شده نبايد از آن مستراح استفاده کنند.[6]
6) همراه داشتن قرآن یا قسمتی از آن در مستراح مانعی ندارد ولی بهتر است همراه نبرد.[7]
7) جراید و مجلاتی که آیات قرآن و اسماء متبركه در آن میباشد، جایز نیست در زباله انداخته شوند.[8]
8) سوزاندن قرآنهایی که ورق ورق شده و قابل استفاده نیست جایز نیست و باید دفن کرد.[9]
توضيح: براي از بين بردن اوراق قرآنهايي كه فرسوده شده و يا كاغذهايي كه در آن اسماء متبركه وجود دارد مي توان:
الف) با رعايت احترام آنها را در جايي مناسب دفن كرد.
ب) آنها را در نهر آب روان ريخت تا به مرور از بين بروند.
ج) با رعايت احترام توسط كارگاههاي كاغذ سازي تغيير شكل يابد.
بنابراين سوزاندن اسكناس و يا اوراقي كه در آن نام خداوند متعال و يا آيات قرآن درج شده جايز نيست.
9) دور انداختن آیات قرآن و اسماء خداوند بعد از تغییر شکل مثل پارهپاره کردن و قطعهقطعه کردن بهگونهای که آیه قرآن بر آن صدق نکند اشکال ندارد.[10]
10) احتیاط واجب است که از دادن قرآن به کافر خودداری کنند و اگر قرآن دست اوست در صورت امکان از او بگیرند.[11] لازم به ذكر است مطابق نظرآیات عظام: تبریزی«ره»، سیستانی، زنجانی، مکارم: دادن قرآن به كفار در صورتیکه مستلزم هتک و بی احترامی باشد حرام است.
توضيح: دادن قرآن كريم به كافراني كه اميد مي رود به دنبال آشنايي با محتواي بلند اين كتاب آسماني هدايت شوند با اطمينان به اينكه با انجام اين كار نسبت به قرآن بي احترامي صورت نمي گيرد جايز است[12] و گاهي واجب است.[13]
