مقدمه
نبی مکرم اسلام مبنای تلاوت قرآن را الحان و اصوات عرب معرفی فرموده اند پس بر قاریان قرآن لازم است که این دو مهم را به خوبی بشناسند و براساس آن کلام ا... مجید را تلاوت کنند . با توجه به این دو ، مبنای الحان توجه به اصل تحزین در حین تلاوت قرآن کریم و مبنای اصوات بکارگیری مباحث صوت و صداسازی و در رأس آن رعایت تجوید در قالب لهجه حجاز یا عربی فصیح است . شاید این سؤال در ذهن شما عزیزان مطرح شود که مراد از کلمه تحزین چیست ؟ هر چند برداشت عموم از کلمه تحزین خواندن قرآن با صدای محزون و غمگین است ولی مراد از آن خواندن با وقار و با طمأنینه قرآن کریم و به تصویر کشیدن مفهوم و محتوای آیات در حین تلاوت است یعنی تحزین به عنوان تفکر و تدبر در آیات که موجب ظهور حزن معنوی و درونی ناشی از شناخت و ادراک می گردد مورد نظر است . بنابراین تحزین برآیند و نتیجه ی آن حس و عرفانی است که ما نسبت به آیات پیدا می کنیم و آن ما را به سوی  محبوب و معبود سوق می دهد . به هر حال باید هدف ما از یادگیری مقامات قرآنی رسیدن به اصل تحزین باشد زیرا مقامات قرآنی به عنوان ابزاری مطرح هستند که ما می توانیم مفهوم و محتوای آیات را با آن حس و عرفانی که نسبت به آیات پیدا می کنیم به خوبی انتقال بدهیم . 
مفهوم لحنگاهی در حین استماع تلاوت قرآن احساس می کنید که حالت یا کیفیت صدای قاری در زمانهای مختلف به کلی تغییر می کند . به این تغییر حالت یا تغییر کیفیت صدای قاری لحن گفته می شود که تعداد آن هفت تا است و هر یک را مقام می گویند که شامل : بیات ، رست ، عجم ، سه گاه ، صبا ، حجاز و نهاوند است . البته این مقامات زیر شاخه هایی دارند که هر کدام شامل یک نغمه کوتاه یا نسبتاً طولانی است . پس از این که با مبنای دو اصل صوت و لحن آشنا شدیم در هر تلاوت دائماً با سه کلید مهم سروکار داریم که شامل :
1- سطح صدا در شروع به تلاوت  2- ابزار تنوع لحن  3- آشنایی با محدوده مقامات 
سطح صدا در شروع تلاوت  
اولین کلیدی که به هنگام تلاوت قرآن با آن سروکار داریم سطح صدا در شروع به تلاوت است . صدای هر یک از ما در شروع به تلاوت تابع یکی از سه سطح پایین تر ، برابر و بالاتر از سطح صدا در گفتار روزمره است . از این میان توصیه شده که سطح صدا در شروع به تلاوت پایین تر از سطح صدای گفتار روزمره باشد مگر در مسابقات که خود قاری یکی از این سه را برای شروع به تلاوت انتخاب می کند .
ابزار تنوع لحندومین کلید مهمی که در تلاوت قرآن با آن سروکار داریم بکارگیری ابزار تنوع لحن است. صدای ما در اجرای مقامات نیازمند ابزاری است تا تنوعات لحنی در مقامات ایجاد کند . این ابزار عبارتند از :1- ساده خوانی 2- موجی خوانی 3- تحریر خوانی 4- جهش خوانی 5– معکوس خوانی  6- نهفت خوانی 
ساده خوانی : به صدای ممتدی که دخالتی در تغییر حالت او نمی کنیم ساده خوانی گفته می شود .
موجی خوانی : در صورتی که حالتی موج مانند در صدای خود ایجاد کنیم موجی خوانی گفته خواهد شد .
تحریر خوانی : به اجرای تحریر در صوت ممتد یا موجی تحریر خوانی گفته می شود . 
جهش خوانی : جهش خوانی عبارت از جهش یک باره صوت به یکی از طبقات بالای صوتی . 
معکوس خوانی : به حرکت پایین رونده صوت از موقعیت جاری به سوی طبقات پایین صدا را معکوس خوانی خواهند گفت . 
نهفت خوانی : اگر قاری قرآن در قسمتهای مختلف تلاوت از بم صدا یا سطح پایین صدای خود استفاده کند نهفت خوانی گفته می شود و این از کاربردی ترین و مهمترین ابزار تنوع لحن است یعنی اگر نهفت خوانی را به خوبی اجرا کنیم به این ابزار در تلاوت خود حتماً می رسیم .                                                     
نتایج نهفت خوانی در تلاوت : جلب توجه مستمعین و ایجاد زمینه تدبر و تعمق - استراحت دستگاه تکلم - افزایش مدت تلاوت - جلوگیری از اوج های پی در پی و خسته کننده هم برای قاری و هم برای مستمع .
آشنایی با محدوده مقامات قرآنی
در اجرای مقامات قرآنی سه محدوده صوتی با تقسیمات مشخص و مرتبط قابل بحث است که شامل محدوده های قرار ، جواب و جواب الجواب است و غالباً وقتی که می خواهیم مقامی را ارائه کنیم از پایین یا پایین ترین سطح صوتی مربوط به آن مقام آغاز می کنیم به این سطح صوت در اجرای مقام محدوده قرار گفته می شود . از طرفی زمانی می رسد که ما بالا و بالا ترین سطح صوتی را در تلاوت خود ارائه می کنیم این سطح صوت در اجرای مقام جواب الجواب است . بدیهی است اگر ما سطح صوتی متوسط مربوط به هر مقام را اجرا کنیم محدوده جواب گفته خواهد شد . اکنون پس از شناخت اجمالی درباره هر یک از مقامات محدوده مقامات را مورد بررسی قرار می دهیم :